Święta Lipka to wieś położona w województwie warmińsko-mazurskim na
trasie pomiędzy Reszlem a Kętrzynem.
fot. e-Mazury.com.pl
Otoczona jeziorami Pojezierza Mrągowskiego(jezioro Wierzbowski,
jezioro) oraz przepięknymi lasami, posiada wysokie walory turystyczne, jednak nie to
świadczy o jej popularności. To własnie tutaj znajduje się jedno z bardziej znanych
Sanktuariów Maryjnych w Polsce.
fot. e-Mazury.com.pl
W XIX wieku
mówiono: "Czym Częstochowa dla Polski i Ostra Brama dla Litwy, tym Święta Lipka dla katolików Warmii i Mazur". Jest to bardzo
popularne miejsce turystyczne odwiedzane przez tysiące turystów z całego kraju, dlatego
też mówi sie o nim że jest "Częstochową Północy".
Sanktuarium
Maryjne powstało na
miejscu znajdującej się tu za dawnych czasów lipy od której pochodzi nazwa
miejscowości. Legenda mówi o skazanym z kętrzyńskiego zamku, któremu
przed egzekucją objawiła się Matka Boska każąc mu wyrzeźbić swą figurkę.
Następnego dnia znaleziono przy skazańcu figurkę Marki Boskiej. Sędziowie uznali to za
znak i ułaskawili więźnia. Ten umieścił figurkę na przydrożnej lipie, która w
niedługim czasie zasłynęła licznymi cudami (m.in. niewidomy szlachcic odzyskał wzrok
a owce przechodząc przy figurce klękały). W późniejszym czasie postanowiono
wybudować w tym miejscu kaplicę.
fot. e-Mazury.com.pl
Najwcześniejsze
podania dotyczące Świętej Lipki pochodzą z XV wieku. Już wtedy opisywano to
miejsce jako obiekt licznych pielgrzymek. Początkiem tego świętego miejsca był wiek
XIII, a w XV została wzniesiona kaplica wewnątrz której rosła lipa. Miejsce to
zostało odwiedzone przez krzyżackiego mistrza Albrechta von Hohenzollerna w 1519 r. Po
przewrotach religijnych w Prusach i przyjęciu luteranizmu, kaplica została zburzona,
lipa wycięta. Na miejscu lipy stanęła szubienica, która miała odstraszać
ewentualnych pielgrzymów.
fot. e-Mazury.com.pl
Odbudowa
sanktuarium o obecnym kształcie trwała od XVII wieku do XVIII wieku.
Była sponsorowana przez licznych fundatorów z całej Europy. Powstał wtedy bazylikowy
kościół(lata 1687-1693), krużgankowe obejście z narożnymi kaplicami(lata 1694-1708),
dom zakonny (lata 1695-1698). Trzeba zaznaczyć że świątynia została wybudowana na
miejscu gdzie stała sławna lipa. Było to miejsce podmokle i bagniste, dlatego podłoże
trzeba było wzmocnić olchowymi palami.
fot. e-Mazury.com.pl
Przy
tworzeniu sanktuarium uczestniczyło wiele osób. Świątynie zbudował pochodzący z
Wilna Tyrolczyk - Jerzy Ertli. Kuta brama będąca wejściem do świątyni jest dziełem
Jana Schwartza z Reszla. Przy wejściu na teren świątyni kuta brama z 1734 roku,
wykonana przez Jana Schwartza z Reszla. Autorem 44 figur obrazujących życie Chrystusa
jest Krzysztof Rervanger. Polichromie i malowidła stworzył Maciej Jan Mayer pochodzący
z Lidzbarka.
fot. e-Mazury.com.pl
Przepiękna
polichromia i wystrój malarski kaplic są dziełem Macieja Jana Meyera z Lidzbarka, a obraz
Matki Boskiej Świętolipskiej Bartłomieja Pensa. Obraz ten jest kopia słynnego obrazu z bazyliki
Santa Maria Maggiore w Rzymie. Pierwsza myśl związana z koronacją obrazu Matki Bożej
Świętolipskiej pojawiła się w 1947 roku. Wtedy to ks. Kardynał August Hlond
(ówczesny prymas Polski) zaproponował taki pomysł, jednak koronacja nastąpiła 10
sierpnia 1968 roku i trwała 2 dni. 11 lipca pojawił się kardynał Stefan Wyszyński,
Karol Wojtyła i biskup Józef Drzazga. W uroczystości uczestniczyło 33 biskupów.
Wnętrze wyposażył warsztat J.K.
Dobla i Krzysztofa Penckera. W świątyni znajdują się również cudowne organy
wykonane przez mistrza Jana Jozuego Mosengela(1663 - 1731) w 1721 roku.
