¦wiêta Lipka to wie¶ po³o¿ona w województwie warmiñsko-mazurskim na
trasie pomiêdzy Reszlem a Kêtrzynem.
fot. e-Mazury.com.pl
Otoczona jeziorami Pojezierza Mr±gowskiego(jezioro Wierzbowski,
jezioro) oraz przepiêknymi lasami, posiada wysokie walory turystyczne, jednak nie to
¶wiadczy o jej popularno¶ci. To w³asnie tutaj znajduje siê jedno z bardziej znanych
Sanktuariów Maryjnych w Polsce.
fot. e-Mazury.com.pl
W XIX wieku
mówiono: "Czym Czêstochowa dla Polski i Ostra Brama dla Litwy, tym ¦wiêta Lipka dla katolików Warmii i Mazur". Jest to bardzo
popularne miejsce turystyczne odwiedzane przez tysi±ce turystów z ca³ego kraju, dlatego
te¿ mówi sie o nim ¿e jest "Czêstochow± Pó³nocy".
Sanktuarium
Maryjne powsta³o na
miejscu znajduj±cej siê tu za dawnych czasów lipy od której pochodzi nazwa
miejscowo¶ci. Legenda mówi o skazanym z kêtrzyñskiego zamku, któremu
przed egzekucj± objawi³a siê Matka Boska ka¿±c mu wyrze¼biæ sw± figurkê.
Nastêpnego dnia znaleziono przy skazañcu figurkê Marki Boskiej. Sêdziowie uznali to za
znak i u³askawili wiê¼nia. Ten umie¶ci³ figurkê na przydro¿nej lipie, która w
nied³ugim czasie zas³ynê³a licznymi cudami (m.in. niewidomy szlachcic odzyska³ wzrok
a owce przechodz±c przy figurce klêka³y). W pó¼niejszym czasie postanowiono
wybudowaæ w tym miejscu kaplicê.
fot. e-Mazury.com.pl
Najwcze¶niejsze
podania dotycz±ce ¦wiêtej Lipki pochodz± z XV wieku. Ju¿ wtedy opisywano to
miejsce jako obiekt licznych pielgrzymek. Pocz±tkiem tego ¶wiêtego miejsca by³ wiek
XIII, a w XV zosta³a wzniesiona kaplica wewn±trz której ros³a lipa. Miejsce to
zosta³o odwiedzone przez krzy¿ackiego mistrza Albrechta von Hohenzollerna w 1519 r. Po
przewrotach religijnych w Prusach i przyjêciu luteranizmu, kaplica zosta³a zburzona,
lipa wyciêta. Na miejscu lipy stanê³a szubienica, która mia³a odstraszaæ
ewentualnych pielgrzymów.
fot. e-Mazury.com.pl
Odbudowa
sanktuarium o obecnym kszta³cie trwa³a od XVII wieku do XVIII wieku.
By³a sponsorowana przez licznych fundatorów z ca³ej Europy. Powsta³ wtedy bazylikowy
ko¶ció³(lata 1687-1693), kru¿gankowe obej¶cie z naro¿nymi kaplicami(lata 1694-1708),
dom zakonny (lata 1695-1698). Trzeba zaznaczyæ ¿e ¶wi±tynia zosta³a wybudowana na
miejscu gdzie sta³a s³awna lipa. By³o to miejsce podmokle i bagniste, dlatego pod³o¿e
trzeba by³o wzmocniæ olchowymi palami.
fot. e-Mazury.com.pl
Przy
tworzeniu sanktuarium uczestniczy³o wiele osób. ¦wi±tynie zbudowa³ pochodz±cy z
Wilna Tyrolczyk - Jerzy Ertli. Kuta brama bêd±ca wej¶ciem do ¶wi±tyni jest dzie³em
Jana Schwartza z Reszla. Przy wej¶ciu na teren ¶wi±tyni kuta brama z 1734 roku,
wykonana przez Jana Schwartza z Reszla. Autorem 44 figur obrazuj±cych ¿ycie Chrystusa
jest Krzysztof Rervanger. Polichromie i malowid³a stworzy³ Maciej Jan Mayer pochodz±cy
z Lidzbarka.
fot. e-Mazury.com.pl
Przepiêkna
polichromia i wystrój malarski kaplic s± dzie³em Macieja Jana Meyera z Lidzbarka, a obraz
Matki Boskiej ¦wiêtolipskiej Bart³omieja Pensa. Obraz ten jest kopia s³ynnego obrazu z bazyliki
Santa Maria Maggiore w Rzymie. Pierwsza my¶l zwi±zana z koronacj± obrazu Matki Bo¿ej
¦wiêtolipskiej pojawi³a siê w 1947 roku. Wtedy to ks. Kardyna³ August Hlond
(ówczesny prymas Polski) zaproponowa³ taki pomys³, jednak koronacja nast±pi³a 10
sierpnia 1968 roku i trwa³a 2 dni. 11 lipca pojawi³ siê kardyna³ Stefan Wyszyñski,
Karol Wojty³a i biskup Józef Drzazga. W uroczysto¶ci uczestniczy³o 33 biskupów.
Wnêtrze wyposa¿y³ warsztat J.K.
Dobla i Krzysztofa Penckera. W ¶wi±tyni znajduj± siê równie¿ cudowne organy
wykonane przez mistrza Jana Jozuego Mosengela(1663 - 1731) w 1721 roku.
