Sejny to niewielkie miasteczko, bo liczące zaledwie 6000 mieszkańców,
spośród których znaczącą część stanowią litwini. Położone jest na
suwalszczyźnie, nad rzeką Marychą, około 12 km od granicy polsko-litewskiej. Na
wschód znajdują się przepiękne jeziora Sztabinki, Gaładuś oraz Bieżnik. Sejny powstały w XVI wieku, wtedy to Zygmunt
Stary nadał Iwanowi Wiśniowieckiemu część Puszczy
Przełomskiej. W 1953 roku tereny kupił Jerzy Grodziński,
który założył miasto. Następnie w 1602 roku przekazał całość wileńskim
dominikanom. Miasto doznało poważnych zniszczeń podczas potopu szwedzkiego, potem
odczas wojny północnej. Kolejnym problemem stała się epidemia dżumy. Dominikanie
przeprowadzili znaczącą przebudowę pod koniec XVIII wieku. W tym czasie powstały takie
budowle jak: sukiennice, ratusz. Dokonano także przebudowy kościoła. W 1778 rokuSejny otrzymały pozwolenie na osiedlanie się kupców i
rzemieślników żydowskich. Od razu została wzniesiona synagoga dla zachęty nowych
przybyszów. "Zabieg" poskutkował owocując zdwojoną liczbą mieszkańców w
ciągu dekady. Sejny znalazły się po III rozbiorze w zaborze pruskim.
Doprowadziło to do utraty przez dominikanów dóbr zakonnych, a w niedługim czasie do
zamknięcia zakonu. W XIX wieku miała miejsce kolejna znacząca przebudowa miasta.
Powstały wtedy kamienice przy rynku, wybudowano nowy ratusz, synagogę i dom talmudyczny.
Wtedy to działał w Sejnach biskup Antonas Baranauskas. Był on znanym poetą
i językoznawcą litewskim. W 1915 roku miasteczko zajeli Niemcy i w 1919 roku wraz z
suwalszczyzną przekazali wszystko litwiną. W wyniku późniejszych zawirowań
politycznych i zbrojnych Sejny stały się częścią Polski.
Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Do ważniejszych atrakcji w Sejnach należy z pewnością zaliczyć Bazylikę Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Jest to jedna z najwspanialszych katedr w Polsce.
Została zbudowana w latach 1610-1619. Prace wykończeniowe trwały
jeszcze wiele lat. W 1632 roku wileński biskup Jerzy Tyszkiewicz dokonał konserwacji
kościoła. W 1760 roku dokonano przebudowy odwracając ją w stronę miasta oraz dodając
barokową fasadę. Wyburzono ścianę wschodnią, wydłużono kościół o 2 pary okien i
4 filary. Przebudowa nie omineła wnętrza. Został wybudowany duży chór, a na ścianie
zachodniej powstał ołtarz z prezbiterium. Odbudowa została dokonana między innymi
dzięki ofiarności Róży Strutyńskiej - starościny sejewskiej z wiżajńska oraz jej
córki, które w 1760 roku przekazały dużą sumę pieniędzy przeorowi Ludwikowi
Mostowiczowi. W XVI i XVII wieku powstało 27 rokokowych obrazów, które zdobią
aktualnie bazylikę. Począwszy od roku 1818 przez 7 lat była ona katedrą diecezji
Augustowskiej. Kościół uzyskał tytuł kolegiaty w 1925 kiedy utworzono w Sejnach pierwszą kapitułę kolegiacką. Kolejnym ważnym
wydarzeniem była koronacja figury Matki Bożej Sejneńskiej przez Papieża Pawła VI w
1973 roku. Konsekwencją tego było podniesienie godności kolegiaty sejneńskiej do
bazyliki mniejszej. Bazylika
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny ma następujące wymiary: długość 40 metrów, szerokość 18
metrów, wysokość 15 metrów. Jest to konstrukcja trójnawowa, z przepiękną barokową
fasadą. Dobudowane w 1760 roku wieże posiadają trzy kondygnacje zakończone
cebulastymi, złotymi kopułami. Wnętrze bazyliki charakteryzuje się typowym dla baroku
przepychem. Przepiękne zdobienia, złocenia, marmurowe posadzki i przepiękny ołtarz
cieszą oko. Znajdują się tutaj także spore 36 głosowe organy, które
wykonał Jonas Garalevicius w 1907 roku. Podzielone są one na 3 sekcje:
- manuał I: 18 głosów
- manuał II: 10 głosów
- pedał: 8 głosów
Co roku w bazylice na początku sierpnia ma miejsce Międzynarodowy Festiwal
Organowy Młodych Juniores Priores Organorium Seinensis.
Jest to jeden z cenniejszych
zabytków - gotycka figurka słynąca cudami, zwana również Madonną Szafkową. Pochodzi z około XV wieku. Przedstawia figurę
Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Po rozłożeniu możemy ujrzeć płaskorzeźbę
przedstawiająca Boga Ojca na tronie z rozłożonymi raminami, trzymającego krucyfiks. Po
bokach widzimy malowidła 27 postaci. Nad głową Boga Ojca znajduje się Bóg Ojciec w
postaci gołębicy. Legenda przedstawia nam następującą historię figurki: ..."Udał się więc Grodziński do wskazanego we śnie miejsca i z wielką
trudnością dobiwszy targu, nabył statuę, ułożył na bryce końmi gniademi
ciągnionej. Skoro ruszył z tym kosztownym nabytkiem w drogę, pozostały w Królewcu
snycerz pożałował, że za mało jeszcze wziął pieniędzy od Grodzińskiego za swój
towar i puściwszy się w pogoń za nim, chciał mu zwrócić wzięte pieniądze, jeśli
wyższej ceny podług żądania nie postąpi. Lecz tak się znużył daremną pogonią,
że już stracił chęć zapędzać się, aż wreszcie udało mu się zoczyć i dopędzić
Grodzińskiego. Lecz jakże się zdziwił, gdy w miejsce koni gniadych, ujrzał do bryki
Grodzińskiego zaprzężone siwosze, co więcej, gdy zatrzymawszy się na drodze, obadwa
szukali w bryce statui, znalezioną być nie mogła, co spowodowało powrót wspólny do
Królewca, dokąd jadąc szukali po drodze swej zguby, jednakże na próżno, bo statua
zrządzeniem cudownym znalezioną została u snycerza w tem samem miejscu, skąd wzięta
była. Ten cud większą jeszcze chciwość snycerza wzbudził, który postanowił
żądać za statuę tyle złota, ile ona zaważy. Grodziński zrazu zwątpił o dopięci
swego zamiaru, lecz następnie westchnąwszy do Boga, postanowił całe swe mienie
sprzedać, byle tę statuę mógł dostać. Lecz jakież ich obu było zdziwienie, gdy
statua zaważyła mniej od poprzednio zapłaconej snycerzowi wartości. Przeto chcąc -
niechcąc, snycerz poprzestać musiał na wartości ostatecznie przez się ustanowionej.
Grodziński zabrawszy powtórnie statuę, przewiózł ją bez
przeszkód do Sejn, lecz gdy kościół nie był jeszcze ukończony, postanowił ją
tymczasem umieścić w jednym z kościołów katolickich w Grodnie. Ale gdy ani konie, ani
też woły, na przemian zaprzężone w żaden sposób tego ciężaru z miejsca ruszyć nie
mogły (cud powtarzający się przy każdem niemal przewożeniu statui świętej),
Grodziński uznając wolę Boga, pozostawił statuę w Sejnach."...
A. Połujański
" Wędrówki po guberni Augustowskiej".
Na nowym rynku znajduje się
klasycystycznyratusz. Pierwotna wersja została wzniesiona w 1770 roku,
jednak po pożarze z 1818 roku został odbudowany w latach 1840-1844. W późniejszym
okresie zostało przeprowadzonych wiele modyfikacji budynku.
Żydzi z pewnością
stanowili nieodłączną część historii miasta. Od dawien dawna Sejny były zamieszkiwane przez dużą liczbę mieszkańców żydowskich. Na
początku XIX wieku stanowili oni ponad połowę wszystkich mieszkańców miasta.
Zważywszy na ten fakt, nie mogło zabraknąć w świątyni żydowskiej. Właśnie takim
miejscem była Biała
Synagoga, która została
zbudowana w latach 1860-1870. Budynek ten znajduje się przy ulicy Piłsudskiego. Ma
charakter późnego klasycyzmu i neogotyku.
