Sztynort to miejscowo¶æ po³o¿ona na malowniczym
pó³wyspie pomiêdzy trzema jeziorami: Sztynorckim, Dargin i Kirsajty, powsta³a w
pocz±tkach XIV wieku. Wie¶ Sztynort (z niem. Steinort; stein - kamieñ, ort -
miejsce). Znajduje siê tu sporawa przystañ oraz popularna wioska ¿eglarska. T.I.G.A.
MARINA Sp. z o.o. (w³a¶ciciel i administrator portu jachtowego po³o¿onego nad Jeziorem
Sztynorckim), w bezpo¶rednim s±siedztwie jednego z najciekawszych zabytków w Krainie
Wielkich Jezior Mazurskich, a mianowicie barokowego pa³acu w Sztynorcie.
Pa³ac ten dawniej zamieszkiwa³a rodzina
Lehndorfów - jeden z najstarszych w Prusach Wschodnich rodów szlacheckich. Pojawili siê
oni w tym regionie jeszcze w czasach krzy¿ackich oko³o 1422 roku i bardzo szybko stali
siê niezwykle zamo¿nym i wp³ywowym rodem.
Pa³ac Lehndorffów powstawa³ przez wiele
lat. Pierwsza wersja powsta³a w XVI wieku, kolejna w latach 1554-1572, jednak zasadnicz±
czê¶æ budowy przeprowadzi³a w latach 1689-1691 trzecia ¿ona Gerharda Lehndorffa -
Maria Eleonora. Powsta³ wtedy dwukondygnacyjny budynek z charakterystyczn± wiê¼b±
dachow±. Dêbowe schody by³y ozdob± sieni pa³acu. Przepiêkne wnêtrze z dekoracyjnymi
kominkami, malowanymi olejno plafonami i przepiêknymi sztukateriami tworzy³o
niepowtarzalny klimat. Przed budynkiem znajdowa³ siê dziedziniec z cudownym widokiem na
Jezioro Sztynorckie. W pó³nocnej czê¶ci rezydencji znajdowa³ siê spory park. W
latach 1650-1680 posadzono s³ynne sztynorckie dêby. Park okalaj±cy pa³ac by³ jednym z
najwiêkszych w tamtym okresie. Liczy³ sobie ponad 18 hektarów. Ca³y teren by³
zadbany, ukwiecony, obsadzony wieloma gatunkami drzew. Znajdowa³y siê tam równie¿
rze¼by parkowe, natomiast na jednej z polan w 1741 roku powsta³ zegar s³oneczny. W XIX
wieku rozbudowano pa³ac, natomiast w parku powsta³a neogotycka kaplica i
neoklasycystyczna herbaciarnia. Ostateczny kszta³t pa³ac uzyska³ w latach 1860-1880. Do
koñca II wojny ¶wiatowej by³ siedzib± rodu Lehndorff-Mgowskich. Ostatni w³a¶ciciel z
tego rodu - Heinrich von Lehndorff zosta³ zabity w 1944 za udzia³ w spisku na ¿ycie
Hitlera.
Sztynort by³ czêsto odwiedzany przez biskupa Ignacego
Krasickiego, który w korespondencji opisa³ ówczesne ¿ycie tocz±ce siê wokó³
pa³acu. Listy przepe³nione s± zachwytem nad urokiem oraz niecodzienn± atmosfer± tego
miejsca. Biskup odwiedzaj±c pewnego razu Heinricha Lehndorffa powiedzia³: "Kto ma Sztynort, ten posiada Mazury". Sztynort by³ tak¿e odwiedzany przez Zbigniewa Morsztyna. Po wojnie do
roku 1983 Sztynort by³ siedzib± Pañstwowego Gospodarstwa Rolnego.
W roku 1941 znaczna czê¶æ pa³acu
zosta³a przejêta przez ministerstwo spraw zagranicznych. Cenne dzie³a sztuki
zaginê³y, a dzi¶ pa³acyk, wraz z przyleg³ymi budynkami, wymaga solidnego remontu,
jednak brak na to ¶rodków. Pomimo tego, warto jest go odwiedziæ. Z wyj±tkiem kilku
elementów neogotyckich, ca³o¶æ utrzymana jest w stylu barokowym- forma ta zosta³a mu
nadana podczas odbudowy ( w XVII zosta³ zniszczony przez Tatarów). Ca³o¶æ znajduje
siê na dziedziñcu, otoczonym przez imponuj±ce budynki gospodarcze.
Od 1998 roku w³a¶cicielem ca³ego
kompleksu Sztynorckiego i pa³acu, który w 1979 roku, decyzj± Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków, zosta³ wpisany do rejestru zabytków województwa suwalskiego,
jest firma T.I.G.A. MARINA
fot. e-Mazury.com.pl
Mo¿na tez udaæ siê za rezydencje i
przespacerowaæ siê po rozleg³ym (18 ha) parku, który, nadal zachowuje dawn±
regularno¶æ. Osi± symetrii, biegn±c± od pa³acu a¿ do malowniczego kana³u, jest
aleja wzd³u¿ której rosn± piêkne dêby, lipy i dorodne graby. Do pozosta³ych
atrakcji Sztynortu nale¿y dworek ³owczego, który niestety
równie¿ popada w ruinê oraz rezerwat Mokre. Utworzony zosta³ nad jeziorem Dragin i
mo¿na tam obejrzeæ las ³êgowy z jesionami i wiekowymi dêbami szypu³kowymi.
W Sztynorcie znajduje siê tak¿e znany port jachtowy którego w³a¶cicielem
jest T.I.G.A. MARINA. Port, po³o¿ony jest w pó³nocnej czê¶ci Szlaku Wielkich Jezior
Mazurskich, do dyspozycji zawijaj±cych oddaje 450 stanowisk do cumowania jachtów.
Istnieje mo¿liwo¶æ wodowania(slip i d¼wig) oraz zimowania jachtów. ¯eglarze mog±
skorzystaæ z nowoczesnych sanitariatów z umywalkami i prysznicami. Na terenie znajduje
siê tak¿e sklep spo¿ywczy czynny ca³y sezon i sklep ¿eglarski - czynny w sezonie.
Dla ¿eglarzy najwiêksz±
atrakcj± bêdzie jeden z najbardziej popularnych tawern ¿eglarskich - "ZÊZA",
która mie¶ci siê w piwnicach jednego z pa³acowych budynków gospodarczych. Jest to
prawdziwy lokal z charakterem. Odbywaj± siê tutaj liczne koncerty szantowe, a na co
dzieñ ¿eglarze goszcz±cy w porcie T.I.G.A. Yacht S.A. spotykaj± siê i ¶piewaj±
szanty do samego rana.
)